"Anti-Damping Vergisi Nedir?"
Anti-damping vergisi, dampingli ithalata karşı uygulanan ek gümrük vergisidir. Amaç, yapay olarak ucuzlatılmış ithalatın yerli üreticiye verdiği zararı dengelemektir.
Verginin resmî adı "dampinge karşı önlem"dir. Vergi, önlemin uygulanma biçimidir.
Damping nedir?
Damping, bir malın normal değerinin altında bir fiyatla ihraç edilmesidir. Normal değer çoğunlukla ihracatçının kendi iç pazarındaki fiyattır.
Fiyat farkı varsa damping marjı doğar. Marj, zarar bulgusuyla birleşirse önlem gündeme gelir.
Damping bir suçlama değildir; ticari bir tespittir, önlem ise bir koruma aracı.
Önlem türleri nelerdir?
Önlem tek aşamada doğmaz. Süreç, birbirini izleyen aşamalardan oluşur.
- Soruşturma açılışı: önlem değildir. Yalnız sürecin başladığını gösterir.
- Geçici önlem: soruşturma sürerken, teminatla uygulanır.
- Kesin önlem: soruşturma sonucunda, yürürlük süresi boyunca uygulanır.
- Taahhüt: ihracatçının fiyat taahhüdü vermesiyle önlem askıya alınır.
Bir tebliğin soruşturma açılışı mı yoksa kesin önlem mi olduğunu başlıktan ayırın. İkisi çok farklı sonuç doğurur.
Firma bazlı oran ile "diğerleri" oranı
Damping önleminde tek oran yoktur. İki ayrı oran grubu bulunur.
- Adı geçen ihracatçı ve üretici firmalar için firma bazlı oran.
- Kapsamdaki diğer tüm firmalar için "diğerleri" (residual) oranı.
Neden önemli? Beyanda hangi oranın uygulandığı, ithalatçının hangi firmayla çalıştığına bağlıdır; yanlış oran sonradan ek tahakkuk üretir.
Residual oran neredeyse her zaman daha yüksektir ve tedarikçi seçimini doğrudan etkiler.
Önlem nasıl uygulanır?
Önlem CIF değer üzerinden hesaplanır. Beyanda gümrük vergisinden ayrı satırda gösterilir.
Kapsam iki eksende birlikte okunur.
- GTİP kodu: önlem belirli kodlara uygulanır.
- Menşe: önlem belirli menşelere uygulanır.
İkisi birlikte eşleşmiyorsa önlem doğmaz. Bu yüzden kodu ve menşeyi ayrı ayrı teyit edin.
Süre ve gözden geçirme
Önlemler yürürlük süresiyle bağlıdır. Süre dolmadan gözden geçirme soruşturması açılabilir.
Süre bitince önlem kendiliğinden kalkar mı? Her zaman değil. Gözden geçirme süreci sonucu belirler.
Bu nedenle önlem takibi tek seferlik iş değildir. Sürekli izleme gerektirir.
Takip için: /operator ve /alerts
Güncel bir örnek: Tebliğ 2026/29
En taze örnek güneş paneli bağlantı kutusudur. Tebliğ 2026/29, 23.09.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Kapsam üç GTİP'ten oluşur:
- `8544.42.90.00.11`
- `8544.60.10.00.11`
- `8544.60.90.00.00`
Menşe Çin Halk Cumhuriyeti'dir. Dayanak soruşturma Tebliğ 2025/8'dir.
Oranlar iki grupta okunur:
- Adı geçen beş üretici için CIF %38,23
- Diğer Çin firmaları için CIF %57,11
Yürürlük yayım tarihinde başladı ve 5 yıl sürüyor.
Bu örnek, residual oranın neden kritik olduğunu gösterir. Adı geçen firmadan alım ile diğer kaynaktan alım arasında belirgin fark var.
Anti-damping ile gözetim farkı
İkisi sık karıştırılır. Ayrım nettir.
- Anti-damping: fiyat kaynaklı haksız rekabete karşı ek vergi.
- Gözetim: ithalatın izlenmesi ve kayda bağlanması. Vergi değildir.
Biri vergi doğurur, diğeri kayıt ve belge doğurur. Karıştırılması beyan hatası üretir.
Sık yapılan hatalar
- Soruşturma açılışını kesin önlem sanmak.
- Residual oranı atlayıp firma oranıyla beyan etmek.
- Menşeyi değil yalnız kodu kontrol etmek.
- Önlemin bittiğini varsayıp gözden geçirmeyi izlememek.
- Taahhüt kapsamındaki firmayı residual gibi beyan etmek.
Sık sorulan sorular
Anti-damping vergisini kim öder?
İthalatçı öder. Beyanda ayrı satır olarak görünür ve gümrük vergisine eklenir.
Dampinge karşı vergi ile anti-damping aynı mı?
Evet. İkisi de "dampinge karşı önlem"i anlatır. Kısaltma olarak "anti-damping" yaygındır.
Anti-damping vergi kodu nedir?
Önlemin beyanda gösterildiği ayrı vergi kodudur. Kodun kendisi tebliğ ve beyan sistematiğiyle belirlenir; tebliğ metninden teyit edin.
Önlem kalkınca ithalat serbest mi kalıyor?
Önlem kalkarsa ek vergi doğmaz. Ancak gözetim veya başka bir düzenleme kapsamda olabilir. Kodu güncel haliyle yeniden kontrol edin.
Önlem kapsamında mısınız?
Doğru oranı ödeyin. Kodu ve menşeyi girin, kapsamı birlikte görün.
Kod doğrulama: /scan
Mevzuat ekranı: /operator
Alarmlar: /alerts
Maliyet etkisi: /ithalat-maliyet
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki görüş değildir. Resmî metin esastır.